Piyasa risk yönetimi Takasbank tarafından yapılır. İşlem sisteminde gerçekleşen işlemler gerçek zamanlı olarak Takasbank tarafından çekilerek pozisyona dönüştürülür. Pozisyonu güncellenen hesaplar için son açık pozisyon ve son parametre dosyası verilerine göre “Bulunması Gereken Teminat” hesaplanır. “Sürdürme Teminatı”, bulunması gereken teminat değerinin %75’i olarak dikkate alınır.

Hesaplar, risk durumuna göre kademeli olarak bilgilendirme yapılarak risk azaltıcı işlemler yapılması konusunda yönlendirilir. Takasbank sistemi (TVİS) tarafından, saklama hesaplarının risk durumunda bir değişiklik olması halinde Borsaya bildirilir. Söz konusu saklama hesabına bağlı işlem hesaplarının risk durumu Piyasa işlem sisteminde otomatik olarak güncellenir. Risk seviyesinin 1 veya 2 olması uyarı niteliğindedir, sadece “riskli” hesap statüsüne yaklaşıldığını gösterir. Risk seviyesi 3 olan hesaplar riskli hesap statüsündedir. Riskli duruma giren hesabın pasif emirleri işlem sisteminde otomatik olarak iptal edilir. Hesap, teminat yatırarak ve/veya bulunması gereken teminat tutarını azaltıcı işlem yaparak riskli durumdan çıkabilir. Riskli hesaplar için teminat yatırılabilir ancak çekilemez. Bir önceki güne ilişkin teminat tamamlama çağrısı bulunan hesaplar risk azaltıcı işlem yaparak veya nakit teminat yatırarak riskli durumdan çıkabilirler. Üyeler hesapların risk durumlarını, işlem sisteminden ve TVİS’den, teminat durumlarını ise sadece TVİS’den takip edebilirler.


Emir Öncesi Risk Yönetimi Riskli durumdaki saklama hesaplarına bağlı işlem hesaplarından emir verilmesi durumunda emir, farklı bir durum kodu ile sisteme alınır ve eşleştirmeye gönderilmez, risk azaltıcı olup olmadığının kontrolü için Takasbanka gönderilir. Riski artırmayan emirler, Takasbanktan gelen onay doğrultusunda işlem sistemine kabul edilir. Riskin artması durumunda reddedilir. Emir kabul edilirse, durum kodu düzeltilip eşleştirmeye gönderilir. İlgili hesabın risk durumu güncellenir ve hesap için önceden bildirilen risk durumunda değişiklik olursa işlem sistemine mesajla bildirilir. Söz konusu saklama hesabına bağlı işlem hesaplarının risk durumu Borsa tarafından güncellenir. Riskli hesapların işlem sisteminde açık olarak bekleyebilecek sadece bir emri bulunabilir.Risk azaltıcı bu emir iyileştirilemez, emir silinip tekrar yeni fiyatlı girilmek zorundadır.  Riskli durumda olmayan hesaplar için ise risk kontrolü üyenin sorumluluğundadır. Teminatlandırma Yöntemi Piyasada gerçekleştirilen işlemler için portföy bazında teminatlandırma yöntemi uygulanır. Portföy bazında teminat hesaplamasına esas teşkil edecek parametreler Takasbank tarafından belirlenir ve duyurulur. Takasbank, portföy bazında teminatlandırma işlemlerinde Standard Portfolio Analysis of Risk (SPAN) algoritmasını kullanır.


Hesap güncelleme işlemlerinde zararlar işlem günü (T) tahsil edilir, kar eden hesaplar için ödeme ertesi gün (T+1) gerçekleştirilir. Fiziki teslimata ilişkin kıymet takası yükümlülükleri, vadeli işlem sözleşmeleri için son işlem günü açık pozisyonlarda sözleşme bazında yapılan netleştirme sonucunda ve üye bazında, opsiyon sözleşmeleri için ise günlük olarak kullanıma konu olan talimatlar üzerinden sözleşme bazında yapılan netleştirme sonucunda ve üye bazında belirlenir. Fiziki teslimata konu dayanak varlıkların takas işlemleri Takasbank tarafından ve MKK nezdinde ki hesaplar üzerinden hesap bazında gerçekleştirilir. Fiziki teslimata ilişkin nakit takas yükümlülükleri, vadeli işlem sözleşmeleri için son işlem günü uzlaşma fiyatları kullanılarak, opsiyon sözleşmeleri için ise sözleşmenin kullanım fiyatı kullanılarak hesaplanır. Vadeli işlem sözleşmeleri için uzun pozisyon sahibi takas üyesi, opsiyon sözleşmeleri için uzun alım opsiyonu kullanımında bulunan takas üyesi ve kullanıma konu uzun satım opsiyonu ile eşleştirilen kısa satım opsiyonu pozisyon sahibi takas üyesi, TL cinsinden takas yükümlülüklerini T+3 günü en geç saat 16:30’a kadar yerine getirmekle yükümlüdürler. Aksi takdirde takas üyesi, herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve üye hakkında temerrüt hükümleri uygulanır. Vadeli işlem sözleşmeleri için kısa pozisyon sahibi üyeler ve opsiyon sözleşmeleri için kullanıma konu uzun alım opsiyonu ile eşleştirilen kısa alım opsiyonu pozisyon sahibi üyeler ile uzun satım opsiyonu kullanımında bulunan üyeler fiziki teslimat yükümlülüklerini T+3 günü en geç saat 16:30’a kadar yerine getirmekle yükümlüdürler. Aksi takdirde üye, herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve üye hakkında temerrüt hükümleri uygulanır. T+3 günü fiziki teslimat borç kapatma işlemlerinin başlaması ile birlikte, yükümlülüğünü yerine getiren ve alacakları serbestleşen üye hesaplarına TL ve kıymet alacakları aktarılır. Vade sonunda nakdi uzlaşmalı opsiyon sözleşmelerinde uzun pozisyonu olan hesaplar karda ise otomatik kullanım söz konusu olacaktır. Vade sonu akşamı otomatik kullanım sonrası kısa opsiyon sahibi hesaplardan zararlar tahsil edilirken kardaki uzun opsiyon sahibi hesaplara karlar ertesi gün eklenir.




  
Elektronik ortamda kabul edilen emirlerin durumunun müşteri tarafından elektronik ortamda takibi ve müşteriye elektronik ortamda yapılacak bildirim esasları:

Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasasındaki teminat yatırma çekme işlemleri online yapabileceği gibi internet şubesi üzerinden anlık alım satım imkanı yatırımcılara sağlanmaktadır. Vadeli işlemlerdeki hesap ve nakit hareketleri, kar zarar durumu, istenilen tarih aralığında takip edilebilmekte ve rapor alınabilmektedir.